ધર્મ

મૃતદેહની વિધિ: કોઈના મૃત્યુ પછી મૃતદેહને એકલો કેમ ન છોડવો? જાણો સૌથી મોટું કારણ

  • ગરુડ પુરાણમાં મૃતદેહની વિધિઃ કોઈના મૃત્યુ બાદ પરિવારજનો મૃતદેહ સાથે રાતભર બેસી રહે છે, સાથે જ મૃતદેહ પાસે દીવો કેમ પ્રગટાવવામાં આવે છે? ગરુડ પુરાણમાં મૃત્યુ પછીની પરંપરાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જે જાણવું જરૂરી છે.

હિંદુ ધર્મમાં અગ્નિસંસ્કાર: પૃથ્વી પર જન્મ લેનાર કોઈપણ પ્રાણીનું મૃત્યુ પણ અટલ છે. દરેક મનુષ્યે કોઈને કોઈ સમયે મરવું જ પડે છે. અગ્નિસંસ્કારને હિંદુ ધર્મના મુખ્ય સંસ્કારોમાંથી એક માનવામાં આવે છે, જે સંપૂર્ણ વિધિઓ સાથે પૂર્ણ થાય છે. હિંદુ ધર્મમાં મૃત શરીરને અગ્નિમાં સમર્પિત કરવાની પરંપરા છે, એટલે કે મૃત્યુ પછી મૃત શરીરને બાળી નાખવામાં આવે છે. આ સાથે, અંતિમ સંસ્કારને લગતા નિયમો પણ છે, જેનું પાલન કરવું જરૂરી છે. ગરુડ પુરાણમાં કેટલાક એવા કાયદાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સૂર્યાસ્ત પછી શા માટે વ્યક્તિનો અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવતો નથી અને સાથે જ મૃત શરીરને એકલા કેમ છોડવામાં આવતું નથી.

Advertisement

સૂર્યાસ્ત પછી અંતિમ સંસ્કાર થતો નથી

જો કોઈ વ્યક્તિ સૂર્યાસ્ત પછી મૃત્યુ પામે છે, તો તેના અંતિમ સંસ્કાર બીજા દિવસે સવારે જ કરવામાં આવે છે. આ દરમિયાન, મૃત શરીરને રાતભર જમીન પર રાખવામાં આવે છે અને ચોક્કસપણે કોઈને કોઈ વ્યક્તિ તેની સાથે આખી રાત બેસી રહે છે. તેની પાછળનું કારણ ગરુડ પુરાણમાં આપવામાં આવ્યું છે. સૌપ્રથમ, સૂર્યાસ્ત પછી જો કોઈનો અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવે છે, તો તે વ્યક્તિ અધોગતિ પામે છે અને તેને મોક્ષ નથી મળી શકતો. આવી આત્મા પિશાચ અથવા અસુર યોનિમાં પુનર્જન્મ પામે છે.

Advertisement

અંતિમ સંસ્કાર માટે યોગ્ય સમયની પસંદગી પણ જરૂરી માનવામાં આવી છે. જો પંચક સમયગાળા દરમિયાન કોઈનું મૃત્યુ થાય છે, તો તેના અંતિમ સંસ્કાર સમયગાળાના અંત પછી જ કરવામાં આવે છે. આ દરમિયાન કોઈએ પંચક પૂરું ન થાય ત્યાં સુધી લાશ સાથે બેસી રહેવું પડે છે. જો પંચક કાળ દરમિયાન કોઈના અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવે તો તે વ્યક્તિના પરિવારમાં અન્ય પાંચ લોકોનું પણ મૃત્યુ થઈ શકે છે. આ માટે એક ઉપાય પણ જણાવવામાં આવ્યો છે, જે મુજબ મૃત શરીરની સાથે ચણાના લોટ અથવા સૂકા ઘાસના 5 પૂતળા મૂકી સંપૂર્ણ નિયમો સાથે અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવે છે.

Advertisement

રાત્રે મૃતદેહ સાથે બેસવું કેમ જરૂરી છે?

Advertisement

આખી રાત મૃતદેહ સાથે બેસી રહેવા પાછળનું કારણ ગરુડ પુરાણમાં પણ જણાવવામાં આવ્યું છે. આ મુજબ, જો મૃત શરીરને એકલું છોડી દેવામાં આવે છે, તો રાત્રે દુષ્ટ આત્મા તેમાં પ્રવેશ કરી શકે છે અને તે શરીર દ્વારા કોઈ ખરાબ કાર્ય કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે રાત્રે કોઈ વ્યક્તિ ચોક્કસપણે મૃત શરીરની પાસે બેસે છે અને તે જગ્યાને સાફ રાખવામાં આવે છે. આ સિવાય ત્યાં અગરબત્તી અથવા દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે જેથી કરીને અગ્નિના પવિત્ર પ્રકાશમાં મૃત શરીરમાં કોઈ દુષ્ટ આત્મા પ્રવેશ ન કરી શકે.

Advertisement

આ સિવાય મૃત શરીરને કોઈપણ પ્રકારના નુકસાનથી બચાવવા માટે પણ તેને એકલો છોડવામાં આવતો નથી. કૂતરો અથવા અન્ય કોઈ પ્રાણી જમીન પર રાખવામાં આવેલા મૃત શરીરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જો કોઈ મૃત શરીર સાથે આવું થાય છે, તો તેને યમલોકમાં ત્રાસનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

Advertisement

હિંદુ ધર્મમાં એવી પણ માન્યતા છે કે મૃતદેહના અંતિમ સંસ્કાર મૃતકના પુત્ર કે પુત્રી દ્વારા જ કરવામાં આવે છે. જો મૃતકના સગા તેમનાથી દૂર હોય, તો તેમના આગમન સુધી તેમની રાહ જોવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ક્યારેક મૃતદેહને આખી રાત રાખવી પડે છે. પુત્રના હાથે મૃતકના અંતિમ સંસ્કાર કરાવવામાં આવે છે અને તેના દ્વારા મૃતકની આત્માને શાંતિ મળે છે. નહિ તો આત્મા પુનર્જન્મ કે મોક્ષની શોધમાં ભટકતો રહે છે.

Advertisement

(અસ્વીકરણ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય ધારણાઓ અને માહિતી પર આધારિત છે. ZEE NEWS તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.)

Advertisement
Advertisement